16/12/2020 Wat betekent de betonstop voor u?

De meerderheidspartijen in de Vlaamse regering hebben een akkoord bereikt over de betonstop. Wat betekent dat voor het perceel waarvan u de eigenaar bent?

Anderhalf jaar nadat de N-VA, CD&V en Open VLD in de Vlaamse regering-Bourgeois struikelden over de betonstop is er nu toch overeenstemming over een voorstel tot decreet. Het uitgangspunt is dat de ontwikkeling van woningen, werkplekken, voorzieningen en infrastructuur voortaan moet gebeuren door bestaande bebouwde ruimtes te transformeren en zo weinig mogelijk door open en onbebouwde ruimte in te nemen. Enkele praktische vragen op een rij.

Ik beschik over een stuk grond in woonuitbreidingsgebied. Welke beslissingen kan de gemeente nemen?

Er zijn drie mogelijkheden. Ofwel neemt de gemeente geen beslissing en behouden de gronden hun status. Als u in dat geval een bouwvergunning aanvraagt voor dat perceel, zal de gemeente die vergunning weigeren. Ze hoeft daarvoor geen compensatie te geven. Blijft de situatie onveranderd tot 2040, dan zal de Vlaamse regering de gebieden definitief onbebouwbaar verklaren en een compensatie betalen (zie verder).

Een tweede optie is dat de gemeente er wel bouwgrond van maakt en de bouwvergunning goedkeurt. Daarvoor is de procedure wel uitgebreid. De beslissing moet genomen worden door de voltallige gemeenteraad, en niet alleen door het schepencollege. Vlaanderen beschikt in dat geval over de mogelijkheid die beslissing terug te draaien als blijkt dat het om een flagrante schending van de betonstopprincipes gaat.

Een laatste mogelijkheid is dat de gemeente beslist een herbestemming door te voeren en er natuurgebied van te maken. In dat geval ontvangt de eigenaar ook een compensatie, maar die moet dan betaald worden door de gemeente.

Hoeveel bedraagt de compensatie voor een stuk perceel dat onbebouwbaar wordt verklaard?

De planschade zal 100 procent van de verkoopwaarde zijn. Die waarde zal bepaald worden door de ‘landcommissies’ van de Vlaamse Landmaatschappij. Ze baseert zich op 13 parameters die in het voorstel tot decreet worden beschreven. Het gaat onder meer om de oppervlakte en de ligging van het perceel, de aanwezigheid van voorzieningen, de verwervingswaarde en het tijdstip van verwerving, de watergevoeligheid en de technische bebouwbaarheid.

Ik beschik over een stuk bouwgrond aan de rand van een dorp of in een straat met lintbebouwing. Kan de gemeente die percelen onbebouwbaar verklaren?

Dat kan. Als de gemeente bijvoorbeeld van oordeel is dat het stuk grond essentieel is voor een open zicht of voor de open ruimte kan ze een herbestemming doorvoeren. De compensatieregels zijn dan identiek aan die hierboven.

Mijn perceel is een stuk landbouwgrond aan de rand van een dorp. Bestaat de kans dat dat nog bouwgrond wordt?

Die kans bestaat, al is ze gezien de doelstellingen van de betonstop niet zo groot. De gemeente kan echter beslissen om gronden die aansluiten bij een dorpskern en waarvoor voldoende voorzieningen in de buurt zijn om te vormen tot bouwgrond. Als dat gebeurt, moet u als eigenaar een vergoeding betalen die gebaseerd is op de meerwaarde. Die planbaten bedragen 25 à 50 procent van de meerwaarde. Het zijn progressieve tarieven. Op de eerste schijf van 250.000 euro meerwaarde betaalt u 25 procent, op het deel daarboven 50 procent.

Kunt u garanties krijgen over de bestemming van uw grond?

Nee, de overheid heeft op elk moment het recht de bestemming van de gronden te wijzigen.

Kan mijn grond onteigend worden?

Het is niet de bedoeling dat de betonstop aanleiding geeft tot onteigeningen. U blijft eigenaar van de grond, alleen de bestemming ervan kan wijzigen. Voor die gewijzigde bestemming wordt u vergoed, of moet u betalen.

Bron: De Tijd/Netto, 11/12/2020, Bart Haeck & Peter Van Maldegem,